ZE KUNNEN NIET GEMIST WORDEN (01)

"Kijk naar ze uit, ze kunnen niet gemist worden." Ik heb geen idee hoe vaak Jaap Jongbloed deze woorden heeft uitgesproken. Sowieso twintig jaar lang aan het eind van elke aflevering van (AVRO)TROS Vermist. Hij stond dan in de studio naast een dolgelukkige familie die even daarvoor herenigd was. Dat was mogelijk dankzij de vasthoudendheid van eindredacteur Loes Leeman. Die soms jaren met een vermissing bezig was. En verder dankzij een uitgebreid netwerk van correspondenten, speuracties ter plaatse in verre uithoeken van de wereld en overredingskracht van verslaggevers. Die met handen en voeten aan humeurige dorpsoudsten moesten uitleggen wat ze kwamen doen. Niet zelden in moeilijke en soms ronduit gevaarlijke omstandigheden. Gelukkig kregen ze meestal wel medewerking, nadat er even gedoneerd was. Diepe zakken hadden ze, die lokale machthebbers.

***

De volgende stap was dan dat de gast in kwestie naar Nederland moest komen. Meestal had die geen geldig paspoort of identiteitsbewijs. Mooie klus voor de producers. Maar dat was pas het begin. Er moesten visa komen. En stapels handtekeningen als het om een minderjarige gast ging. Dan moest zo ongeveer het hele dorp tekenen. En als de lokale beambte van dienst dan zijn dag niet had, kon de gast weer opnieuw terug van de hoofdstad naar zijn geboortedorp, omdat de krabbel van pakweg de conciƫrge van de kleuterschool ontbrak. Een tijdrovende klus, dus. Maar als het eenmaal in orde was, kon de gast daadwerkelijk afreizen naar Schiphol. Een mega-avontuur. Zo moest een gast uit een dorp in Bangladesh, waar geen stromend water of sanitair was, een overstap maken in Dubai. Daar werd-ie om zijn visitekaartje (!) gevraagd. Als hij die inleverde kon hij een Bugatti Veyron winnen. Daar sta je dan op je teenslippers.

***

Hoewel we de gasten uitgebreid instrueerden lukte het niet altijd ze ervan te overtuigen dat het in Nederland soms erg koud is. Kou is een relatief begrip als je onder de evenaar woont. Dus werden onze gasten opgehaald door een chauffeur, die tassen met kleding, warme sokken en een overjas bij zich had. Dik ingepakt werden ze dan naar een gastgezin gebracht. Daar kregen ze indien nodig uitleg over hoe een douche en een toilet werken. Op de dag van uitzending kwamen ze dan naar de studio. En verbaasden zich over de hectiek die live tv met zich meebrengt. Een krioelende menigte rent dan over de studiovloer: Gastvrouwen, cameramensen, kabelsjouwers, cateraars, floormanagers, toneelmeesters, belichters, audiotechnici, de man(m/v)-van-de-autocue. En dan nog de (eind)redactie, de mensen van het telefoonteam, de stand-ins , de visagistes en het team dat de vidiwall opbouwt! Plus af en toe een mopperende regisseur die met regie-assistente en een hoop operators een eigen ruimte heeft. Vlak voor de uitzending begon, kwamen daar nog de gasten en het publiek bij.

***

Zo'n studiohereniging, daar deden we het voor. dat was al die jaren, elke uitzending opnieuw de moeite dubbel en dwars waard. Maar misschien nog wel indrukwekkender, was wat zich buiten het zicht van de camera op de vloer afspeelde. In de studio zaten ook altijd gasten die we (nog) niet hadden kunnen helpen. Die soms naar huis gingen met tips, maar vooral met hoop op een oplossing. Je zou denken dat het voor hen heel erg moeilijk moet zijn geweest om vlak voor hun neus mensen te zien die wel herenigd werden met hun geliefde(n). Maar wat gebeurde er nou, juist die mensen die zelf iemand misten, waren vaak de eersten die een gelukkige familie feliciteerden. Omdat ze zelf als geen ander wisten hoe afschuwelijk het is om iemand te moeten missen. Dat gevoel slijt niet. Ook niet na jaren, sterker nog, het wordt soms erger. Die solidariteit, was ronduit hartverwarmend. Vaak zeiden ze na afloop: "Het gaf ons eigenlijk ook hoop, om te zien dat vermissingen toch opgelost kunnen worden. Zelfs na jaren.'

VERMIST is alweer jaren van de buis. Maar gelukkig mocht ik onlangs voor de AVROTROS de serie Crimedocs mee opzetten. Misdaadverhalen van eigen bodem. In de eerste drie afleveringen komen meerdere vermissingen voor. En, wat ik heel belangrijk vind, we hebben een mailadres crimedocs@avrotros.nl waar mensen die tips hebben, hun informatie kwijt kunnen. Hoe mooi is dat! Maar vooral, hoe belangrijk is dat? Heel erg dus. Want een mailtje kan het verschil zijn tussen jarenlange, pijnlijke onzekerheid of een oplossing. En die verdienen alle achterblijvers!